Cechy charakterystyczne polskiej terminologii onkologicznej

W obecnie używanym polskim słownictwie naukowym są tylko nieliczne oryginalne polskie nazwy oparte na słowiańskich tematach wyrazowych, które w wyniku naturalnej ewolucji służą współcześnie do opisu zjawisk onkologicznych (np. guz, wrzód1).

Większość polskich nazw i terminów onkologicznych to wyrazy skonstruowane i arbitralnie narzucone przez wydawnictwa słownikowe lub przejęte do fachowego słownictwa z tłumaczeń artykułów poglądowych (często w sposób nieprzemyślany, w wyniku spontanicznych skojarzeń tłumaczącego). Są to najczęściej:

– 1. nowo skonstruowane nazwy i wyrazy oparte na polskich lub słowiańskich tematach wyrazowych, które odwzorowują strukturę obcych terminów (są kalkami słowotwórczymi), np. gruczolak, tluszczak, tłusz- czakomięsak, tłuszczakowatość:

– 2. wyrazy powstałe w wyniku połączenia spolszczonych obcych cząstek wyrazowych (tzw. hybrydy), mających najczęściej swoje praźród- ło w grece lub łacinie (zwykle z pośrednictwem angielszczyzny, francuszczyzny, a także języka niemieckiego lub włoskiego), np. onkologia, dysplazja, metaplazja, mutacja, biopsja.

Charakterystycznym formantem używanym przy tworzeniu polskich nazw chorób nowotworowych, konsekwentnie stosowanym od końca XIX w., jest przyrostek -ak, np. włókniak, mięsak, glejak.

Dodaj Komentarz