Definicje nowotworów

Analiza dawniejszych i obecnych definicji podstawowych nazw funkcjonujących w polskim i międzynarodowym języku naukowym w onkologii pozwala podtrzymać tezę przedstawioną wcześniej, że podstawowe terminy są nieostre i mają definicje źle skonstruowane pod względem logiczno-formalnym (mimo prób korygowania ich zakresu znaczeniowego, tak jak w cytowanym ustępie autorstwa W. Domagały: „w odniesieniu do niektórych nowotworów stosuje się historycznie opisowe nazwy…”32). Jeśli definicje raków, mięsaków i mięsakoraków byłyby poprawnie zdefiniowane, to zbiór wszystkich rodzajów nowotworów złośliwych (wraz z ich nazwami) można byłoby podzielić na trzy rozdzielne podzbiory jednoznacznie wyznaczonych desygnatów oraz podzbiór enumeratywnie wymienionych wyjątków (pomińmy przy tym kwestię granicy zbioru zdefiniowanego jako ‘nowotwory złośliwe’ oraz granic licznych innych typów nowotworów, roboczo zaliczanych do „wyjątków”). Niestety, takiego jednoznacznego podziału nie da się przeprowadzić. W definicji raka definiens odnosi się do właściwości histologicznej (tkanka nabłonkowa), zaś w definicji mięsaka definiens korzysta z pojęć embriologicznych (mezenchyma). Problem polega na tym, że z „zarodkowej (…) mezenchymy [powstają nie tylko] wszystkie odmiany tkanki łącznej występujące w organizmie dorosłym, ale także niektóre odmiany tkanki nabłonkowej, np. międzybłonek (…), śródblonek naczyń krwionośnych (…)”33, a także nabłonek synowialny błony maziowej stawów. Tak więc istnieją takie desygnaty „mięsaków” (nazwijmy je „mięsakami nabłonkowymi” – choć w uszach patologa brzmi to jak herezja), które spełniają warunki wynikające z definicji „embriogenetycz- nej” tego słowa. I odwrotnie, są takie desygnaty „raków”, które spełniają jednocześnie kryterium „histogenetyczne” definicji tego słowa (pochodzą z tkanki nabłonkowej) oraz kryterium „embriogenetyczne” mięsaka (nabłonek będący źródłem takich raków powstaje z mezenchymy). Są to np. mięsak synowialny (łac. sarcoma synoviale), mięsak krwionośny (łac. hemangiosarcoma), mięsak limfatyczny (łac. lymphangiosarcoma), międzybłoniaki (łac. mesotheliomata) i inne. Co ważne, nie są to „mięsakoraki”, gdyż ta kategoria guzów oznacza osobny typ rozrostu – taki, w którym przekształceniu złośliwemu ulega zarówno element nabłonkowy (mezenchymalny lub nie), jak i tkanka łączna podścieliska tego guza (mająca pochodzenie mezenchymalne).

Dodaj Komentarz