Dialog jako najwłaściwsza forma kontaktu językowego ludzi

Dialog może być rozumiany szerzej (i bardziej formalnie) jako ‘ciąg wypowiedzi, w których rozmówcy są kolejno nadawcami i odbiorcami’. Łatwo zauważyć, że w tym sensie dialogiem będzie również ciąg „rozkaz – reakcja” (np. A. Masz to zrobić! – B. Ani myślę!I¡Dobrze!), a także „pytanie – odpowiedź”, np. w czasie przesłuchania. Ten typ kontaktu nie ma jednak nic wspólnego z dialogiem w sensie węższym, który trzeba rozumieć jako ‘ciąg wypowiedzi, których celem jest dojście do porozumienia, uzgodnienia stanowisk’, a może także ‘wspólne wypracowanie poglądów i stanowisk’. Słowniki definiują dialog jako ‘rozmowę zmierzającą do uzgodnienia stanowisk, poglądów, opinii […], rozmowę dwóch osób dotyczącą rzeczy istotnych’ (Dunaj red. Słownik współczesnego języka polskiego, t. I, 1999).

Ten rodzaj kontaktu językowego jest współcześnie rzadki. Ludzie mało rozmawiają ze sobą: nie ma odpowiednich forów, nie ma warunków (także w rodzinach), nie sprzyjają tej formie kontaktu godziny spędzane przed telewizorem. Ludzie żyją obok siebie (a nie wspólnie), bojąc się wzajemnie otwierać, bojąc się zranienia, oceniania. Dopiero w sytuacjach konfliktowych powstaje potrzeba rozmowy o charakterze negocjacji.

Dodaj Komentarz