Nozologia onkoligczna i ordzaje błędów definiowania

Wydaje się, że wiele powszechnie funkcjonujących w naukowej terminologii onkologicznej nazw chorób objaśnionych jest za pomocą definicji cząstkowych, co z punku widzenia metodologii naukowej jest zjawiskiem dopuszczalnym, choć nie optymalnym. Ważniejsze jest jednak to, że definicje znacznej liczby nazw chorób noszą znamiona błędów logicznych. Teza ta w dalszej części tej pracy będzie szczegółowiej omówiona. W odniesieniu do nozologii onkologicznej najłatwiej dostrzegalne są następujące rodzaje błędów definiowania:

– definicje fałszywe, tj. takie, w których nie zachodzi stosunek tożsamości zakresowej pomiędzy wyrażeniem językowym (definiendum) i informacją o znaczeniu definiowanego wyrażenia (definiensem). W onkologii spotykamy definicje fałszywe, które są bądź za wąskie, bądź za szerokie, albo też takie definicje, w których definiendum i definiens krzyżują się zakresowo:

– definicje wskazujące (zwane także definicjami ostensywnymi lub deiktycznymi), w których definiendum jest definiowane przez wskazanie (wymienienie) konkretnych desygnatów mających wchodzić w skład danego pojęcia:

– definiowanie poprzez rodziny znaczeniowe (odmiana definicji wskazujących), tzn. przydzielanie definiowanej nazwie całych klas desygnatów, także nieostro lub niewyraźnie określonych, często nie do końca poznanych (i opisanych) lub mających w rzeczywistości niewiele ze sobą wspólnego (poza np. wspólnym elementem nazwy).

Niektóre wady formalno-merytoryczne definicji można skorygować tzw. definicjami regulującymi (np. określającymi wyjątki od przyjętej reguły). Naprawić w ten sposób można np. niewyraźność definicji, polegającą na niemożności wskazania zbioru charakterystycznych cech pojęcia, co powoduje właśnie nieostrość definicji tych cech, tj. niemożność wskazania klasy przedmiotów należących do zakresu danej nazwy n.

Dodaj Komentarz