Rehabilitacja w zwalczaniu objawów stwardnienia rozsianego cz. II

Rehabilitacja w zwalczaniu zaburzeń równowagi i ataksji. Ataksja to niezborność, upośledzenie zdolności dokładnego i sprawnego wykonywania oraz koordynacji ruchów. Charakteryzuje się zachwianiem postawy, chwiejnym krokiem, niezręcznością. Rehabilitując pracujemy nad poprawą koordynacji. Wykonujemy najpierw rozległe ruchy w dużych stawach, np. ramię, biodro. W czasie ćwiczeń staramy się powiększyć powierzchnię podparcia. Uzyskujemy to poprzez:

– ćwiczenia równoważne (wykonywane w pozycji na czworakach – patrz niżej): podpierając się obiema rękami zwiększamy stabilność stawów ramiennych:

– ćwiczenia chodu – ćwiczymy między dwoma stołami ustawionymi na wysokości bioder, stojącymi w takiej odległości, aby można było przenosić ciężar ciała z jednej nogi na drugą bez utraty równowagi.

Zaburzenia równowagi są objawem zespołu móżdżkowego i przejawiają się głównie zaburzeniem chodu. Chód staje się niepewny, z szerokim rozstawieniem nóg (chód „na szerokiej podstawie”), często ze skłonnością do padania w stronę, która odpowiada uszkodzonej stronie móżdżku.

Trening równowagi dostosowujemy do możliwości ruchowych pacjenta. Zaczynamy ćwiczenia od pozycji siadu, poprzez klęk, do stania.

– 1. Ćwiczenia w klęku podpartym (na czworakach):

– ramiona wyprostowane, oparte z przodu, siadamy raz na prawym, raz na lewym pośladku:

– na zmianę wyprost prawej i lewej nogi w tył:

– na zmianę unosimy prawą i lewą rękę w górę:

– na zmianę wciskamy prawe i lewe kolano w podłogę:

– na zmianę wciskamy prawą i lewą rękę w podłogę:

– chodzenie na czworakach w przód i w tył.

– 2. Następnym etapem jest klęk prosty (jak do modlitwy). Najlepiej rozpocząć te ćwiczenia z terapeutą:

– terapeuta klęczy naprzeciwko pacjenta, pacjent chwyta terapeutę za barki, a terapeuta kontroluje ruch bioder pacjenta (przenosimy ciężar ciała na prawą nogę, unosząc lewe kolano: to samo ćwiczenie powtarzamy po przeciwnej stronie ciała):

– z pozycji klęku prostego zmiana pozycji do klęku jednonóż (jeżeli jest to utrudnione lub niemożliwe, terapeuta wspomaga ten ruch):

– to samo ćwiczenie wykonane przy krześle:

– klęk jednonóż, prawa noga ugięta z przodu, ręce oparte na siedzisku krzesła, przenosimy ciężar ciała na prawą nogę i ręce, unosimy biodra do góry, staramy się wyprostować lewą nogę i stanąć na obu nogach.

– 3. Jeżeli opanujemy ćwiczenia w klęku jednonóż, przechodzimy do chodzenia:

– chodzenie w miejscu z oparciem:

– chodzenie w barierkach (do przodu, do tyłu i bokiem):

– chodzenie po różnych podłożach i pochylniach:

– chodzenie po torze przeszkód.

Usprawnianie w zaburzeniach czucia powierzchniowego i głębokiego

Przy istnieniu tego rodzaju objawów wskazany jest: masaż, szorowanie i nacieranie. Bardzo dobre efekty uzyskuje się poprzez ćwiczenia z terapeutą z wykorzystaniem technik: trakcji – rozciągania tułowia lub kończyn oraz kompresji – docisku. W zaburzeniach czucia kończyn dolnych wskazane jest chodzenie po zmiennym podłożu, np. po dywanie, podłodze, piasku, żwirze, oraz tupanie. W innych ćwiczeniach terapeuta lub opiekun pacjenta wykonuje proste, wolne ruchy kończyną, w której jest zachowane czucie, a pacjent naśladuje te ruchy drugą kończyną.

Usprawnianie ruchowe w przykurczach. Przykurcze, czyli ograniczenia ruchomości, dotycząjednych stawów częściej, a innych rzadziej. Najczęściej zajęte są następujące stawy:

– staw biodrowy: dochodzi tu do ograniczenia wyprostu i przywiedzenia spowodowanego przykurczem mięśni uda. U pacjentów poruszających się na wózku inwalidzkim, w wyniku długotrwałego przebywania w pozycji siedzącej, rozwija się przykurcz mięśni zginających staw biodrowy i ograniczenie wyprostu w stawie kolanowym:

– staw skokowo-goleniowy: stopa ustawia się w zgięciu podeszwowym na skutek przewagi mięśnia trój- głowego łydki nad mięśniami prostującymi grzbietowo staw skokowy.

– pozycje ułożeniowe w ciągu dnia: należy przyjmować jak najczęściej pozycje przeciwne do ustawienia sprzyjającego powstawaniu przykurczów, np. leżenie przodem z poduszką pod brzuchem i stopami poza łóżkiem:

– ćwiczenia rozciągające: autostretching i autoredre- sję wykonywane samodzielnie:

– rozciągające metody poizometrycznej relaksacji mięśni, stretching, techniki łącznotkankowej terapii manualnej, wykonywane z terapeutą.

Dodaj Komentarz