Różne poziomy edukacji

– 1. W wieku przedszkolnym dziecko jest jeszcze zbyt niedojrzałe, aby obciążyć je odpowiedzialnością związaną z leczeniem. Natomiast w wieku szkolnym może ono już asymilować potrzebną wiedzę i nauczyć się wszystkiego, co jest potrzebne w leczeniu. Może w nim samodzielnie uczestniczyć.

W wieku szkolnym dzieci chętnie uczą się samokontroli. Należy zawsze jednak się upewnić, czy samokontrola ta nie jest dla dziecka zbyt wielkim obciążeniem. Starsze dzieci i młodzież lubią się czuć samodzielnie i aktywnie uczestniczyć w procesie leczenia, zwłaszcza kiedy rozumieją, co i dlaczego dzieje się z ich zdrowiem. Są wtedy odważniejsze.

Oczywiście kontrola nad dziećmi i kierowanie przez rodziców lub opiekunów ich działaniami są zawsze konieczne. Mają być jednak dyskretne, niejako ukryte, i wykonywane w formie rad, a nie poleceń. Tak więc rodzice muszą się nauczyć szczególnie dużo, muszą zdobyć wiele umiejętności, wykonywać dużo ćwiczeń. Szczególną uwagę zwraca się na starsze dzieci, które przechodzą spod opieki pediatry i rodziców pod opiekę lekarza dla dorosłych. To organizacyjne przeniesienie nie może jednak powodować zmiany w systemie leczenia, ale powinno stanowić jego kontynuację.

– 2. Następna grupa to dorośli, którzy stale biorą leki. Oni także muszą się dużo nauczyć, gdyż leczenie – wpływające przecież na życie – polega na czymś więcej niż tylko na zażywaniu leków i przestrzeganiu diety. Program uczenia wymaga praktycznych ćwiczeń. Choroba nie utrudnia zbytnio codziennego życia, ale jak dotąd trzeba się dostosować do sposobów jej kontroli, a nie odwrotnie. Dorośli pacjenci także potrzebują pokrzepienia, podniesienia na duchu i wykształcenia w nich motywacji do działania.

– 3. Trzecią grupę stanowią pacjenci, którzy stale stosują dietę. Uczą się oni szczególnie wiele o diecie, wyborze produktów, o ćwiczeniach fizycznych, rodzajach wysiłku fizycznego oraz kontroli ewentualnych chorób towarzyszących.

– 4. Czwartą grupę tworzą ludzie starsi. W ich przypadku nauka leczenia wymaga więcej czasu. Nie muszą wprawdzie dużo się uczyć, ale sam proces uczenia się i zmiana przyzwyczajeń następują powoli. Trzeba ciągle i na nowo powtarzać konieczne informacje. Starzy ludzie zazwyczaj bardziej potrzebują także słuchacza, a to wydłuża ich spotkania z członkami zespołu terapeutycznego.

Formalizacja programów edukacji terapeutycznej – szkoły dla pacjentów

W dobrej praktyce stosuje się formalny wzór programów uczenia, które powinny być zindywidualizowane, kształtowane w zależności od charakteru pacjenta i jego choroby. Podstawowym celem terapeuty jest nauczenie pacjenta działań, które w jego leczeniu są niezbędne, ale o których dotychczas się nie uczył albo które nie występowały w jego programie dnia. Kształt programu leczenia cukrzycy zależy również od uwzględnienia indywidualności pacjenta. Podstawą do tego jest pilne słuchanie pacjenta, poznanie jego sytuacji życiowej i poglądów. Przygotowując plan nauki, trzeba wziąć pod uwagę następujące czynniki:

– stosunki socjalne, rodzinne, poziom wykształcenia chorego i jego rodziny, warunki materialne i mieszkaniowe, sytuację życiową, a także oddziaływanie tych czynników na proces leczenia:

– warunki panujące w miejscu pracy, w szkole, dzielnicy:

– w przypadku dzieci w wieku szkolnym potrzebne jest zaplanowanie (wraz z nauczycielem) edukacyjnych zajęć związanych z leczeniem w godzinach pozalekcyjnych ewentualnie przygotowanie przedszkolanki do prowadzenia takich zajęć dla maluchów:

– spowodowanie uczestnictwa członków rodziny chorego w procesie jego uczenia:

– wytworzenie u chorego nawyków co do planowania programu dnia, ruchu, pracy, a także co do realizowania tych planów i wykonywania ćwiczeń w wolnym czasie:

– pokrzepienie chorego, polepszenie jego stanu duchowego, zdolności do dostosowania, chęci do uczenia się kontroli nad swoją przewlekłą chorobą:

– ustalenie indywidualnych celów nauki i związanych z nimi potrzeb, dokonanie oceny dotychczasowej wiedzy o chorobie.

Wszystko to należy omówić z chorym i członkami jego rodziny przed rozpoczęciem edukacji terapeutycznej. Pierwsze instrukcje zawsze mają charakter teoretyczny. Trzeba ustalić, czy plany leczenia są odpowiednie w odniesieniu do trybu życia, co w nich należy albo można zmienić lub dodać.

Dodaj Komentarz