Udział podstawowych funkcji języka w dialogu terapeutycznym

Przyjrzyjmy się na koniec wyróżnionym na grafie (s. 22) funkcjom wypowiedzi pod kątem ich roli w dialogu terapeutycznym. Myślę, że szczególny udział ma w nim funkcja fatyczna [10], a więc nawiązanie i podtrzymywanie kontaktu z odbiorcą. Od tego w dużym stopniu zależy, czy pacjent będzie darzył lekarza zaufaniem. Niebagatelna jest także rola czynników paralingwistycznych: mimiki, gestów, sposobów mówienia, które powinny być wyrazem uznania podmiotowości pacjenta, postawy szacunku. W związku z tym do rozważenia jest częste mówienie per ty (szczególnie przez niższy personel medyczny) do pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku, niesprawnych. Mówienie per ty może być wyrazem bliskości i serdeczności, ale jednocześnie łatwo może przerodzić się w protekcjonalne spoufalenie i być odczuwane przez chorych jako brak należnego szacunku.

W dialogu terapeutycznym oczywiście najważniejsza jest funkcja perswazyjna [8] i informacyjna, zarówno opisowa [1] – przekaz diagnozy, jak i informacyjno-postulatywna [2] o strukturze powinno się – przekaz zalecenia terapeutycznego. Od tego bowiem, jak przedstawi się bolesną czasem prawdę, a także możliwości i strategię leczenia, zależy dalsze współdziałanie pacjenta, tak bardzo ważne w leczeniu, zwłaszcza onkologicznym. Niejednokrotnie musi się dokonać przeorientowanie poglądów pacjenta, w czym mają pomóc wypowiedzi lekarza o funkcji perswazyjnej, których istotą jest wpływanie na świadomość odbiorcy, jego przekonania. W dialogu terapeutycznym funkcja ta obejmuje wpływanie na przekonania odbiorcy związane ze stanem choroby, jego decyzje i wybory, a przede wszystkim na podtrzymanie nadziei, czasem może jedynie na ochronę przed rozpaczą. Istotne staje się wytworzenie poczucia bezpieczeństwa, związanego ze wspomnianym wyżej zaufaniem, a więc przekonaniem, że cokolwiek się stanie, pacjent nie zostanie sam w trudnej sytuacji.

Dodaj Komentarz