Współczesne naukowe znaczenie słowa rak

Współcześnie zakres znaczeniowy słowa rak jako choroby złośliwej nowotworowej jest różny w polszczyźnie naukowej i potocznej. W potocznym znaczeniu przyjęło się używać tej nazwy w odniesieniu do wszystkich nowotworów, a zwłaszcza złośliwych. Wprawdzie dla przeciętnie wykształconego Polaka rozróżnianie „raka łagodnego” i „raka złośliwego” (albo używanie ludowych określeń „raka – samicy” i „raka – samca”) świadczy o niewiedzy nadawcy takiego komunikatu, ale już nie jest dla niego drażniące używanie takich określeń jak „rak krwi” czy „rak kości”, które są irytujące dla medyka, a zwłaszcza onkologa.

Współczesne naukowe znaczenie słowa rak, tzn. ‘złośliwa choroba nowotworowa, ale tylko taka, która się wywodzi z tkanki nabłonkowej’, ustalił w 1865 r. niemiecki chirurg Karl Thiersch (1822-1895). Wraz ze swym rodakiem, patologiem Heinrichem Wilhelmem von Waldeyerem-Hartzem (1836-1921), określił on, że raki składają się z dwóch elementów: złośliwego (pochodzącego z nabłonka) i niezłośliwego podścieliska (z tkanki łącznej). Był to pogląd odmienny od prezentowanego przez ówczesny autorytet w patologii Rudolfa Virchowa (1821-1902), który uznawał, że rak jest rozrostem „niedojrzałych” tkanek. Idea Waldeyera i Thiersha stała się początkiem współczesnej klasyfikacji nowotworów złośliwych, w której istnieje tradycyjny podział na raki i mięsaki (gr.-łac. sarcomata), czyli nowotwory nienabłonkowe.

We współczesnej polszczyźnie zatem potocznej słowo rak może oznaczać wszystkie nowotwory złośliwe, natomiast w naukowym języku medycznym odnosi się jedynie do węższej klasy tych nowotworów. Rozróżnienie takie jest przyjęte także w medycznej odmianie innych języków naukowych. Oba te określenia – potoczne i naukowe – zwykle są brzmieniowo zbliżone (tabela III). Wynika to z faktu, że naukowa klasyfikacja nowotworów przeniknęła do języka potocznego stosunkowo niedawno i na ogół nie jest znana niefachowcom.

Dodaj Komentarz